بزرگترین مدافع و حامی زبان فارسی در عصر ما، امام شهید سیّدعلی خامنه‌ای(قدس سره) بودند.
بیانات دقیق رهبر شهید(رئیس‌جمهور وقت) در کنگره جهانی حافظ در سال ۶۷؛ پایان افسانه‌ی حافظ مادی‌گرا است.
با پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی، گفتمان غالب در مواجهه با اشعار حافظ از رویکرد مادی به سمت تفسیری معنوی، عرفانی و متعالی تغییر جهت داد.
در قرن هشتم هجری، همواره کانون توجه اندیشمندان، شاعران و پژوهشگران بوده است. با این حال، در طول دهه‌های گذشته، روایت‌های متضادی پیرامون شخصیت و اندیشه‌های او مطرح شده است؛ از تفاسیر سطحی و مادیگرایانه که دیوان او را در بستر عشق‌های زمینی و میگساری تعریف می‌کردند، تا نگاه عمیق عرفانی و قرآنی. کنگره بزرگداشت حافظ در سال ۱۳۶۷ و سخنرانی تاریخی رهبر شهید انقلاب (رئیس‌جمهور وقت) نقطه عطفی در این زمینه به شمار می‌رود.
به‌مناسبت ۲۰ مهرماه روز بزرگداشت حافظ، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر ابراهیم کلانتری؛ تولیت آستان مقدس احمدی و محمّدی علیهماالسلام در گفتگویی، ضمن قدردانی از افرادی که در راستای معرفی چهره‌های تمدن‌ساز ایران اسلامی تلاش می‌کنند، گفت: بی‌تردید حافظ شیرازی یکی از برجسته‌ترین آنهاست. خواجه شمس‌الدین محمد، مشهور به حافظ شیرازی، در قرن هشتم هجری قمری میزیسته است. اگرچه اطلاعات مستند و جزئیات دقیقی درباره سراسر زندگی شخصی ایشان در دست نیست، اما بر اساس مستندات تاریخی موجود، حافظ شخصیتی برجسته، فاضل و به معنای واقعی کلمه یک قرآن‌شناس کم‌نظیر بوده است.
وی افزود: استادان او چهره‌های نامداری چون میرسیّد شریف جرجانی، قاضی عضدالدین ایجی (متکلم بزرگ اهل سنت) و قوام‌الدین عبدالله بوده‌اند. مورخان بر این نکته تأکید دارند که حافظ با وجود اشتغال برای تأمین معاش خانواده و کار در دستگاه دیوانی فارس، از هر فرصتی برای فراگیری علوم اسلامی بهره می‌گرفت. آن عصر، روزگار مکتبخانه‌ها و مدارس سنتی بود و او تلاشی فوق‌العاده برای آموختن علوم زمانه خود به کار بست.
استاد دانشگاه تهران، در ادامه با اشاره به نگاه‌های متضاد به دیوان حافظ در ادوار مختلف، اظهار کرد: یکی از نکات بسیار مهم درباره حافظ، مواجهه با نگاه‌های کاملاً متضاد به دیوان اوست. از یک سو، متأسفانه با تفسیری کاملاً مادیگرایانه و دمدستی روبه‌رو هستیم که تمام ابیات غزل‌های حافظ را به عشق زمینی و میگساری فرو میکاهد. بسیار عجیب است که چگونه می‌توان حافظ را با آن همه آیات صریح قرآن و معارف عمیق نهفته در لابه‌لای ابیات، اینگونه تفسیر کرد؛ تفسیری که متأسفانه در محافل بزم و نظایر آن مورد استفاده ابزاری قرار می‌گرفت. فضا و حاکمیت سیاسی پیش از انقلاب نیز ناخودآگاه یا خودآگاه مروّج و تقویت‌کننده همین قرائت باطل بود.
وی، ابراز داشت: در نقطه مقابل، از دیرباز نگاهی صددرصد عرفانی، الهی و اصیل به حافظ وجود داشته است؛ نگاهی که هم با پیشینه علمی و پایگاه فکری استادان او همخوانی دارد و هم با ساختار ابیاتش منطبق است. حافظ در مصراعی با اشاره به تسلط خود بر علوم قرآنی می‌سراید: «قرآن زبر بخوانی با چهارده روایت». این مصراع مفهوم بسیار ژرفی دارد. دیوان حافظ در حقیقت تجلی یک «تفسیر عرفانی از قرآن در قالب غزل» است و این همان نگاه اصیلی است که همواره در میان عالمان و اندیشمندان دینی رواج داشته و دارد.
رئیس انجمن علمی انقلاب اسلامی، با اشاره به سخنرانی تاریخی رهبر شهید انقلاب(رضوان الله علیه) در گفتمان فرهنگی، تصریح کرد: سخنرانی ماندگار ایشان در دوران ریاست‌جمهوری در بزرگداشت حافظ شیرازی در سال ۱۳۶۷، بدون اغراق یکی از شگفت‌انگیزترین و جریان‌سازترین رویدادهای فرهنگی آن دوران بود. این کنگره به صورت بین‌المللی در شیراز برگزار شده بود و اندیشمندان و استادان بزرگی از سراسر جهان در آن حضور داشتند.
وی، ادامه داد: به شهادت حاضران، بهترین، عمیق‌ترین و دقیق‌ترین تحلیل و اظهارنظر درباره حافظ، همان سخنرانی ریاست‌جمهوری وقت ایران بود که بازتاب بسیار گسترده‌ای در سطح ملی و بین‌المللی یافت و امروز نیز همچنان به عنوان یک سند مرجع و راهبردی مورد استفاده پژوهشگران قرار می‌گیرد.
وی تأکید کرد: این سخنرانی در حقیقت خط بطلانی کشید بر تمام قرائت‌های تحریف‌شده و سطحی‌نگرانه‌ای که پیش از انقلاب درباره حافظ ترویج می‌شد. با پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی، گفتمان غالب در مواجهه با اشعار حافظ از رویکرد مادی به سمت تفسیری معنوی، عرفانی و متعالی تغییر جهت داد.
استاد دانشگاه تهران، در پاسخ به اینکه این نگاه تخصصی و اشراف کم‌نظیر به ادبیات، در شخصیتی که خود در بالاترین سطح اجرایی کشور قرار داشت، چه پیامی برای اهالی فرهنگ و اندیشه دارد، خاطرنشان کرد: نکته بسیار مهم همین است؛ این ارزیابی دقیق را کسی ارائه می‌کند که خود در عرصه شعر و زبان فارسی از سرآمدان و نخبگان روزگار ماست. بدون اغراق می‌توان گفت در عصر ما، بزرگترین مدافع و حامی زبان فارسی، امام شهید خامنه‌ای(قدس سره) بوده‌اند؛ حقیقتی که دوست و دشمن بر آن اذعان دارند.
وی تأکید کرد: بیانات راهگشای ایشان درباره ضرورت اقتدار علمی کشور و ضرورت پاسداشت زبان فارسی، افق‌های بلندی را پیش روی نظام علمی و فرهنگی کشور گشود. اینکه یک رئیس‌جمهور در میان انبوهی از متخصصان برجسته زبان فارسی، به صورت کاملاً تخصصی وارد ابعاد شعر حافظ شود و اهالی فن، سخن او را دقیق‌ترین نگاه بدانند، نشان‌دهنده عمق فرهنگ‌دانی و اصالت فکری انقلاب اسلامی است.
دکتر کلانتری، با اشاره به ضرورت استمرار این مسیر معرفتی توسط پژوهشگران، بیان کرد: خوشبختانه در دوران معاصر، شاهد فعالیت‌های ارزشمندی در حوزه حافظ شناسی هستیم. بزرگانی همچون استاد بهاءالدین خرمشاهی با تألیف آثارعلمی و دقیق درباره حافظ، خدمات شایانی به شناخت صحیح ساحت ادبی و عرفانی این شاعر برجسته کرده‌اند.
وی همچنین به جایگاه اندیشمندان دینی در تبیین جهانبینی حافظ اشاره کرد و افزود: در میان متفکران اسلامی، شخصیت ممتازی همچون شهید مرتضی مطهری، بخش قابل‌توجهی از پژوهش‌های علمی خود را به تحلیل و تبیین جهانبینی حافظ اختصاص دادند. نگاه عمیق شهید مطهری به‌خوبی مؤید این حقیقت است که حافظ نه یک شاعر مادی‌گرا، بلکه عارفی الهی، صاحب بصیرت عرفانی اصیل و مفسر معارف قرآنی بوده است.
تولیت آستان مقدس، در پایان این گفتگو اظهار امیدواری کرد به برکت انقلاب اسلامی و به پاس خون شهداء، این خط سیر معرفتی استمرار یابد و همه ما بتوانیم در حد وسع و توان خود، در مسیر شناخت و ترویج مبانی اصیل تمدن ایرانی اسلامی گام برداریم.